tradukoj: be de en es fr hu nl pl pt ru

*detal/o [1]

detalo

1.
Malgranda parto, konsiderata kontraste al la tuto: zorge raportu pri ĉiuj detaloj; mi forgesis multajn detalojn de la afero; Lemuel volas havigi al si pluajn detalojn, kaj poste, tenante en la manoj ĉiujn ŝnurojn, uzi ilin kun des pli granda forto [2]; liaj viglaj okuloj ŝajne atentis ĉiun detaleton, ne nur de la kadavro mem, sed ankaŭ de ĝia pozo [3].
2.
Malgrava parto, konsiderata kontraste al la ĉefa: droni en detaloj (tro atenti pri malgravaĵoj kaj maltrafi la ĉefaĵon) [4]. SIN:detalaĵo; VD:bagatelo.

*detala

1.
Enhavanta ĉiujn detalojn, preciza kaj kompleta: detala analizo de verkoB; detala fakturo, rakonto.
Rim.: Tia estas la Fundamenta senco de la radiko, laŭdevene adjektiva, kvankam nuntempe substantiva. Se la radiko estus normala substantiva radiko, povus ekzisti sencoj „rilata al detalo“, aŭ „malgrava, akcesora“ (menciita en [5]), sed ili ne estas rigardataj ĝustaj.
2.
EKON Rilata al pomalgranda vendado: detala komerco.

*detale

1.
En maniero detala: pli detale mi parolos pri tio ĉi en la Bulonja kongreso [6]; la pastro volonte priskribis detale siajn dolorojn kaj sian farton [7].
2.
EKON=pomalgrande (figure) repreni detale, kion oni donis maldetale (poiome repreni tion, kion oni pretendis doni).

detali

(tr)
1.
Detale priskribi aŭ studi: li detalis la historion de Esperanto de 1887 ĝis 1900.
Rim.: Pri la alternativa formo „detaligi“ kaj pri la netransitiva statverbo „detali“ vd la rimarkon ĉe detaligi.
2.
EKON Pomalgrande vendi: tie ĉi oni ne detalas la ŝtofpecojn.

detaligi

(tr)
Igi detala ― prilabori, trakti, prezenti ion ĝis la nivelo de la detaloj: kaj jen, kiam mi estis 15-jara, sekve al hazardoj, kiujn detaligi estus tro tede, mi ekkonis la esperanto-mondon [8]; mi ne tro detaligu pri la diversaj metodoj por elartikigi, frakasi, brulvundi ... [9]; tio estas bona priskribo de la normo de Esperanto, kun la Fundamento kiel bazo kaj detaligitaj interpretadoj surbaze de la lingvouzo de Zamenhof [10].

Rim.: Esperanto havas du manierojn verbigi la substantivon detalo: aŭ per simpla konverto: „detalo“―„detali“ kiel „salo“―„sali“; aŭ pli riĉe, per sufiksa derivado, „detalo“―„detali“―„detaligi“ kiel „simbolo“―„simboli“―„simboligi“. Ambaŭ estas kutimaj en Esperanto, kvankam ĉe la konverto eblas hezito: ĉu „detali“ estas statverbo (kiel „simboli“, „ondi“) aŭ agverbo. La PIV-oj konas nur la konvertitan agverbon „detali“, kvankam la sufiksa agverbo „detaligi“ estas pli ofta, kaj malgraŭ ke la statverba konvertaĵo ankaŭ ekzistas (kvankam ĉi tiu estas iom malofta): la pritrakto tre detalas kaj profundas [11]; bedaŭrinde, la antaŭparolo ne tre detalas pri la konsultitaj verkoj kaj disdivido de taskoj inter la nomitaj kunlaborantoj [12]. [S. Pokrovskij]

detalado, detaligo

1.
Preciza kaj aparta konsiderado pri ĉiuj partoj de tuto: mi ekokupis min pri la priskribado de ĉiuj plantoj de la insulo ... kun sufiĉa detalado por okupi min dum la cetero de miaj vivotagoj [13]; fari la detaladon de konto; la detaligo tamen ne estas signo de kvalito [14].
2.
EKON Pomalgranda vendado. VD:debito.

detalaĵo

(arkaismo)
=detalo 2 koncerne la detalaĵojn oni jam tiam vidis tion, kion oni vidas nun [15]; ŝi estis ... tro nekompetenta pri tiu svarmo da ĉiutagaj detalaĵoj [16]; mi demandos pri kelkaj neeviteblaj detalaĵoj [17]; [ŝi] demandis nur pri detalaĵoj [18].
Rim.: Ŝajnas, ke mankas ekzemploj kun la senco detalo 1, sed povas esti, ke la unua citita ekzemplo celas ĝin. La laŭdevena adjektiva karaktero de la radiko, verŝajne instigis al uzo de detalaĵo en pli vasta senco, ol ĝi havas hodiaŭ.

detalisto

EKON
Vendisto, kiu vendas detale 2. SIN:detalvendisto

maldetala

1.
Ĝenerala, sendetala: rakonti laŭ maldetalaj trajtoj.
2.
EKON Pogranda.

maldetale

1.
En maniero maldetala.
2.
EKON=pogrande vendi maldetale.

tradukoj

anglaj

~o: detail.

belorusaj

~e 2.: у раздроб, у розніцу; mal~e: гуртом, оптам.

francaj

~o 1.: détail; ~o 2.: détail, broutille; ~a 1.: détaillé, circonstancié, minutieux; ~a 2.: de détail , au détail ; ~e 1.: en détail, minutieusement, par le menu; ~e 2.: au détail; ~i 1.: détailler, passer en revue, faire le détail (de); ~i 2.: détailler, vendre au détail; ~igi: détailler , passer en revue, faire le détail (de); ~ado, 1.: détail, examen détaillé, revue ; ~ado, 2.: détail; ~isto: détaillant; mal~a: grossier, gros, sommaire, de gros; mal~e 1.: en gros , grossièrement , grosso modo, sommairement; mal~e: en gros. droni en ~oj: se noyer dans les détails.

germanaj

~o: Einzelheit, Kleinigkeit, Detail; ~a 1.: ausführlich, detailliert, ins Einzelne gehend, eingehend; ~a 2.: den Einzelhandel betreffend, den Kleinhandel betreffend, im Einzelhandel; ~e 1.: ausführlich, detailliert, eingehend; ~i 1.: ausführlich darlegen, bis ins Einzelne darlegen, bis ins Einzelne erörtern, detailliert darstellen; ~i 2.: einzeln verkaufen, in kleinen Mengen verkaufen, im Einzelhandel anbieten, en detail verkaufen; ~igi: ausführlich darlegen, bis ins Einzelne darlegen, bis ins Einzelne erörtern, detailliert darstellen; ~ado, 1.: Einzelaufstellung, genaue Aufstellung, genaue Aufführung, Detaillierung; ~ado, 2.: Einzelverkauf, Verkauf im Kleinen, Verkauf en detail, Kleinvertrieb, Einzelhandel; ~isto: Einzelhändler, Einzelhandelskaufmann; mal~a 1.: grob, in groben Zügen; mal~a 2.: den Großhandel betreffend, im Großhandel.

hispanaj

~o: detalle; ~a 1.: detallado; ~e 2.: detalladamente; ~i: detallar; mal~a: burdo; mal~e: burdamente.

hungaraj

~o 1.: részlet; ~o 2.: részletkérdés, kicsinység; ~a 1.: részletes, beható; ~a 2.: kiskereskedelmi, kicsibeni; ~e 2.: kicsiben, részletekben; ~i 1.: részletez; ~i 2.: kicsiben elad; ~igi: részletez; ~ado, 1.: részletezés; ~ado, 2.: kiskereskedelem, kicsiben eladás; ~isto: kiskereskedő; mal~a 1.: általános, vázlatos; mal~a 2.: nagybani; mal~e: nagyban.

nederlandaj

~o: detail; ~a 1.: gedetailleerd, in detail; ~a 2.: betreffende de kleinhandel; ~e 2.: in het klein; ~i 1.: detailleren; ~i 2.: in het klein verkopen; ~igi: detailleren; ~ado, 1.: detailleren; ~ado, 2.: kleinhandel; ~isto: kleinhandelaar; mal~a 1.: in grote trekken; mal~a 2.: groothandels-; mal~e: in het groot.

polaj

~o: detal, drobiazg, szczegół; ~a 1.: szczegółowy, z detalami, ze szczegółami; ~a 2.: detaliczny; ~e 1.: szczegółowo, z detalami, ze szczegółami; ~e 2.: detalicznie; ~i 1.: wyszczególniać; ~i 2.: sprzedawać detalicznie, sprzedawać w detalu; ~igi: uszczegóławiać, prcecyzować; ~ado, 2.: sprzedaż detaliczna; ~aĵo : detal, drobiazg, szczegół; ~isto: detalista; mal~a 1.: zgrubny, pobieżny, bez detali, bez szczegółów, niedokładny; mal~a 2.: hurtowy; mal~e 1.: zgrubnie, pobieżnie, bez detali, bez szczegółów, niedokładnie; mal~e 2.: hurtowo.

portugalaj

~o: detalhe.

rusaj

~o 2.: мелочь; ~o: деталь, подробность; ~a 1.: детальный, подробный; ~a 2.: розничный; ~e 1.: подробно, детально, в деталях; ~e 2.: в розницу; ~i 1.: детализировать; ~i 2.: продавать в розницу; ~igi: детализировать; ~ado, 1.: детализация; ~ado, 2.: розничная торговля; ~aĵo : подробность; ~isto: розничный торговец; mal~a 1.: в общих чертах; mal~a 2.: оптовый; mal~e: оптом.

fontoj

1. E. Grosjean-Maupin: Plena Vortaro de Esperanto
2. H. A. Luyken: Pro Iŝtar, ĉapitro 8
3. H. A. Luyken: Pro Iŝtar, ĉapitro 20
4. L. L. Zamenhof: C. Rogister ed.: Proverbaro esperanta
5. E. Grosjean-Maupin: Plena Vortaro de Esperanto
6. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Antaŭparolo
7. H. A. Luyken: Pro Iŝtar, ĉapitro 20
8. Claude Piron: La bona lingvo, P. 9a
9. D-ino Marjorie BOULTON: La proceso, la sorĉistino kaj ŝia kato, IKU 1996, Prago
10. W. Bormann: Novaj defioj antaŭ la Akademio de Esperanto
11. Fabien van Mook: Esperanto sen mitoj, JEN n-ro 145, p. 10-12 (sept-okt 1999)
12. LEA/G-MAGAZINO n-ro 24 (1998:4)
13. Jean-Jacques Rousseau, trad. André Gilles: La revadoj de soleca promenanto, Kvina promenado
14. Enkonduka lernolibro de interlingvistiko
15. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 4, Filino de la reĝa marĉo
16. Eliza Orzeszkowa, trad. L. L. Zamenhof: Marta
17. Eliza Orzeszkowa, trad. L. L. Zamenhof: Marta
18. V. Varankin: Metropoliteno, ĉapitro 7

administraj notoj

pri detal/o : 
  Pri fundamenteco: en la Fundamento aperas
  nur la nuda radiko "detal" (kun adjektivaj
  tradukoj) kaj la adverbo "detale". Mi komprenas,
  ke la marko * en art/kap koncernas la radikon,
  sed en drv/kap koncernas la vorton, krom cxe
  la adjektiva derivajxo, kiu kvankam ne vere aperas
  en la Fundamento, tamen aperas virtuale...
  [MB]
[^Revo] [detal.xml] [redakti...] [artikolversio: 1.31 2009/06/05 16:30:52 ]