tradukoj: ca cs de en fr hu nl pt ru vo

^*pens/i [1]

^*pensi

1.

Formi, kunligi kaj volvi ideojn en la spirito: mi pensas, do mi ekzistas; li nur ripetas, kion aliaj pensis antaŭ ol li; ilia koro pensas pri perfortaĵo^Z; ŝi pensas pri kampo kaj aĉetas ĝin^Z; ŝerce dirite, cele pensite [2]; ŝi estis ĉiam silenta kaj enpensa^Z.

2.

Opinii: mi pensas, ke ĝi estos konstruata pli ol tri jarojn^Z; Volapük ne estis venkita de Esperanto, kiel multaj personoj pensas tute erare^Z; mi kredeble ne povos veni, ĉar mi pensas, ke mi mem havos hodiaŭ gastojn^Z; ĉiu, kiu ŝin vidis, povis pensi, ke li vidas la patrinon^Z; kion vi pensas pri mia projekto^B?

penso

1.

pensado

2.

pensaĵo

pensado

Kapablo pensi: la penso estas preskaŭ neebla sen la lingvo.

pensaĵo

Tio, kion oni pensas: pensoj iras trans limoj sen pago nek timo^Z; libere eldiri sian penson; la lingvo fiksas la disfluemajn pensojn.

pensisto, pensulo

Homo, kiu profunde pensas: akiri reputacion de granda pensulo.

pensigi

Inspiri, trudi, elvoki pensaĵon, ideon, supozon: tio pensigas nin pri la homo, kiu diris: „Ne aĉetu libron por Johano, ĉar li jam havas unu“ [3]; jam tre virineca, ĉar, dum ŝi mem ne pensis, ŝi pensigis la aliajn [4]; tiuj ĉi atakoj devigis min forigi mian kaŝitecon, ĉar plua kaŝiteco povus pensigi, ke mi kaŝas min kontraŭ la batoj, aŭ ke mi hontas kaj timas konfesi publike miajn principojn [5]; li pensigis ilin, ke ili silentigis min, la ĉefmalamikon, por ĉiam [6]; tion ni faras por tio, ke la formo „okupis“ ne pensigu, ke mia okupiteco jam pasis [7].

pensiga

Liveranta temon por pensi, inspiranta pensaĵojn.

antaŭpensi

Pripensi antaŭ la ago: antaŭpensita krimo.

antaŭpripensi

Anticipe pripensi: mi povas bone kompreni, ke la sanktaj viroj, konfuzite de tia terura okazintaĵo, ne zorge antaŭpripensis tian deziresprimon [8].

elpensi

Krei per pensado ion novan: elpensi aparaton, artan lingvon; eĉ plej freneza imago ne povus elpensi ion similan; li pulvon ne elpensis [9]. eltrovi, inventi, malkovri
Rim.: Krom tiuj aprobaj sencoj, „elpensi“ ankaŭ povas havi la sencon de fantazii (aproban aŭ mallaŭdan): deliranto aplikas propran logikon: tiun de raciecigo de fantazitaj elpensoj [10]; mi suferis, ĉar oni ne volis kredi min kaj trudis al mi konfesi pri mensogo, dum por mi estis ne elpensaĵoj, sed simpla vero [11]; Roman' antikva, aĵ' klasika, || Elstare dika, dika, dika ‐ || Sen elpensaĵo romantika, || Nur kun edifo kaj prudent'. [12].

enpensiĝi

Esti absorbita en penso: ĉiu timas enpensiĝi serioze eĉ unu minuton pri la mokata ideo^Z. mediti

liberpensulo

ateismano religie li estis liberpensulo, sed en la fino de sia vivo li aliĝis al la tutmonda Bahai-movado [13].

prempenso

obsedo

pripensi

Uzi siajn spiritajn fortojn pri aparta temo por atingi juĝon aŭ decidon; profundigi sian penson pri farota ago: pripensi respondon^Z; ne pripensu malbonon kontraŭ via proksimulo^Z; pripensu malrapide kaj agu decide [14]; tio postulas pripenson; nepripensita parolo^Z; de senpripensa rekomendo venas ploro kaj plendo; [15] malserioza kaj senpripensa karaktero (frivola, vanta).

pripensinda

Kiun pripensi estas bone, profite: koncerne mia enua vivo, ĝi ne estis pripensinda [16]; jen kelkaj pripensindaj ideoj, kiujn mi proponas al diskuto de ĉiuj [17].

revpensi

Akcepti agrablan iluzion kiel veron kaj premison: [tiaj frazoj] ne priskribas la realon, sed preskribas ĝin laŭ meĥanismo, kiun angloj nomas „wishful thinking“ ‐ revpensado [18].

senpripensa

Aganta aŭ okazanta sen pripenso, sen plano, facilanime: kiam finiĝos viaj senpripensaj fieksperimentoj? [19].

    Mi ne klare komprenas la sencdiferencon disde "iluziigi sin".
    [MB]