tradukoj: de en es fr nl pl pt ru

*fund/o [1]

*fundo

1.
Fina parto de io, plej malproksima de la rigardanto.
a)
Vertikale plej profunda, malsupra parto de io kava: fundo de puto, maro, valo, vazo, barelo; detruita ĝis la fundo de l' fundamento [2]; ĉio transturniĝis la fundo supren [3]; li esploris iom la fundon de la glaso (li estas ebrieta) [4]; al kavo senfunda ŝtopado ne helpas [5].
b)
Horizontale plej malantaŭa parto de io: fundo de ĉambroB, koridoro, scenejo; el la fundo de l' ĝardeno eliris homo [6]. VD:horizonto 1
2.
(arkaismo) =fono fundo de pejzaĝo, horizonto, pentraĵo; ruĝa strio, verda stelo sur blanka fundo.
3.
(figure) Plej intima, kaŝita parto: danki el la fundo de la koro; en la fundo de sia koro li malamas ŝin.
4.
(figure) Plej esenca parto de io: la fundo de la homa saĝeco. VD:bazo 2, fundamento 2, kerno 3
5.
(figure) Plej alta grado de malboneco: la fundo de la mizeroB, de la malvirto. VD:kulmino 2.

funda

1.
Estanta en la fundo: funda akvo, ŝlimo, feĉo, fiŝo.
2.
(figure) Penetranta la esencon de la afero: fundaj konoj; funda klarigo. VD:kerna, profunda 3

funde

1.
Ĉe la fundo.
2.
(figure) Plene, plendetale: funde scipovi lingvon.

funde de

(prepoziciaĵo)
En la malsupra, baza, fundamenta parto de: funde de la maro; unu el la esperoj kuŝantaj funde de nia koro [7].

ĝisfunde

1.
Ĝis la fundo: ĉiu glaso estis malplenigita ĝisfunde [8].
2.
(figure) =funde 2 esplori ĝisfunde la aferon.

senfundaĵo Z

=abismo tiam ili rimarkis, ke ili dormis tute proksime de senfundaĵo [9].

surfundaĵo

1.
MIN Ŝlimo el solidaj materioj, kiuj amasiĝas sur la fundo de fluaĵoj. VD:rekremento, sedimento
2.
(arkaismo) (figure) Plej malbona, plej malestiminda parto: la surfundaĵo de la loĝantaroZ. VD:feĉo 2

surfundiĝi

Malleviĝi ĝis la fundo: la ŝipo tuj pleniĝis de akvo kaj surfundiĝis [10].

tradukoj

anglaj

~o: bottom.

francaj

~o: bout, fond; ~a 2.: de fond, du fond, approfondi, essentiel, foncier, profond; ~e: à fond, au fond, sur le fond, de manière approfondie; ~e de: au fond de; ĝis~e: à fond, jusqu'au fond, de manière approfondie; sen~aĵo : abime, abîme, précipice; sur~aĵo: fond, lie, rebut; sur~iĝi: toucher le fond.

germanaj

~o a: Grund; ~o 2.: Hintergrund, Grund; ~o 3.: Grund; ĝis~e 2.: gründlich; sen~aĵo : Abgrund; sur~aĵo 1.: Satz; sur~aĵo 2.: Abschaum.

hispanaj

~o: fondo; ĝis~e: hasta el fondo.

nederlandaj

~o a: bodem; ~o 2.: achtergrond; ~o 3.: grond; ~o 4.: kern; ~o 5.: toppunt; ~a 1.: diep; ~a 2.: diep; ~e 1.: in de diepte; ~e 2.: grondig; ĝis~e 2.: grondig; sen~aĵo : afgrond; sur~aĵo: sediment.

polaj

~o a: dno, głębia; ~o 2.: tło; ~o 3.: dno, głębia; ~o 4.: głębia; ~o 5.: dno; ~a 1.: denny, głębinowy; ~a 2.: dogłębny; ~e 1.: na dnie, w głębinach (głęboko - aż na dnie); ~e 2.: dogłębnie; ~e de: na dnie, w głębinach (głęboko - aż na dnie); ĝis~e 1.: do dna; ĝis~e 2.: do dna, dogłębnie; sen~aĵo : bezdenny; sur~aĵo 1.: osad denny; sur~aĵo 2.: dno; sur~iĝi: sięgnąć dna, dojść do dna, dotknąć dna, lec (położyć się) na dnie.

portugalaj

~o: fundo.

rusaj

~o a: дно; ~o 2.: фон; ~o 3.: глубина; ~o 4.: основа; ~o 5.: глубина; ~a 1.: донный, глубинный; ~a 2.: глубокий, основательный; ~e 1.: на дне; ~e 2.: основательно , досконально; ~e de: в глубине; ĝis~e 1.: до дна; ĝis~e 2.: основательно , досконально; sen~aĵo : бездна; sur~aĵo 1.: осадок; sur~aĵo 2.: отбросы (общества и т.п.) .

fontoj

1. E. Grosjean-Maupin: Plena Vortaro de Esperanto
2. L. L. Zamenhof: C. Rogister ed.: Proverbaro esperanta
3. Ludoviko Lazaro Zamenhof: Fundamenta Krestomatio de la lingvo Esperanto, 4, la forgesita pipo
4. L. L. Zamenhof: C. Rogister ed.: Proverbaro esperanta
5. L. L. Zamenhof: C. Rogister ed.: Proverbaro esperanta
6. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 1, ĉapitro 10a
7. Claude Piron: La bona lingvo, p. 107a
8. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 3, kolo de botelo
9. Jakob Grimm, Wilhelm Grimm, trad. Kazimierz Bein: Elektitaj Fabeloj de Fratoj Grimm, Neĝulino kaj Rozulino
10. R. E. Raspe, trad. J. D. Applebaum: [La Vojaĝoj kaj] Mirigaj Aventuroj de Barono Münchhausen, ĉapitro 10a

administraj notoj

pri ~o: 
    Reverkenda. Pluraj sencoj malaperis en PIV1. Cetere
    la kontrastigo kun "fono" ne estas sufiĉe klara.
    [MB]
pri ~o: 
    rearanĝita per senco kaj subsenco. resendo al "fono"
    kun "arkaika". probable ankoraŭ prilaborinda.
    [ĵv]
[^Revo] [fund.xml] [redakti...] [artikolversio: 1.22 2007/06/21 16:30:41 ]